ΤΑ *ΣΑΛΑΤΣΙΑ ΤΟΥ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ

* Τα «Σαλάτσια» του Διδυμοτείχου, αποτελούσαν ένα τοπικό έθιμο, μία παλιά συνήθεια των κατοίκων του Διδυμοτείχου κατά την εποχή του μεσοπολέμου, και περιελάμβαναν την αναψυχή, διασκέδαση και το γλέντι των Διμοτιανών, στις όχθες του Ερυθροποτάμου από την εποχή του Πάσχα μέχρι την αρχή του Φθινοπώρου

Κείμενο : του Ευστρατίου Τσιρταβή Πηγή : «Περιοδικό Θρακικός Οιωνός» τεύχος ΙΔ΄ Θέρος 2001, Αλεξανδρούπολη «Εικόνες από το παλιό Διδυμότειχο και τον Έβρο»

Σαλάτσια, φωτογραφία της εποχής του μεσοπολέμου.

Τα «Σαλάτσια» είχαν το χαρακτήρα μιας όμορφης και διασκεδαστικής συνήθειας, που έφερνε τους ανθρώπους κοντά στην αύρα της φύσης και του παραποτάμιου περιβάλλοντος, την παραδοσιακή διασκέδαση, αλλά και την ξενοιασιά και αλληλογνωριμία τους.

«Σαλάτσια» στην ουσία ονομαζόταν τα μικρά ξύλινα καφενεδάκια – ταβερνάκια που στηνόταν στην καταπράσινή όχθη του Ερυθροπόταμου, τα οποία κυρίως τις Κυριακές κατακλίζονταν από κόσμο που ερχόταν στην ακροποταμιά να ξεσκάσει και να διασκεδάσει. Εκεί σερβιριζόταν κυρίως τσίπουρο ή ούζο με μεζέδες και σαλατικά. Έτσι βγήκε και το όνομα «Σαλάτσια».

Σαλάτσια, φωτογραφία της εποχής του μεσοπολέμου.

Λένε πως η κουβέντα μοιάζει με τα κεράσια. Τραβάς το ‘να και βγαίνει ολόκληρο τσαμπί. Να κι εμείς. Καθώς θυμηθήκαμε το Καλέ Πανηγύρι στο Διδυμότειχο, ανεβάσαμε στην επιφάνεια και τα περίφημα και τόσο ρομαντικά για την εποχή εκείνη ΣΑΛΑΤΣΙΑ. Πεζή και με το παραπάνω αγχωτική η σημερινή μας ζωή, δεν μπορεί να νοιώσει το σκίρτημα της γραφικότητας του καιρού εκείνου. Του καιρού, που ο άνθρωπος δεν είχε γίνει “δεσμώτης” της τεχνολογίας, της εύκολης κατανάλωσης και της καταστροφής του τοπίου. Τότε η ζωή σε μέτρα πολύ απλά έφκιανε όμορφες αγνές, φθηνές, προσιτές, καταδίκες της.

– Τι ήταν τα σαλάτσια; Μικρά ξύλινα καφενεδάκια ή το πολύ με τούβλα δίπλα στη καταπράσινη ακροποταμιά, κάτω απ’ τη σκιά της σουϊτιάς, του πλάτανου ή της μεγάλης καρύδας. Το πλάτωμα της ψηλής όχθης του Ερυθροποτάμου, όμορφα περιποιημένο και καθαρισμένο, χωρίς αγριόχορτα και θάμνους ήταν το πράσινο σαλόνι, όπου ο μαγαζάτορας άπλωνε τα ξύλινα τραπεζάκια του με τις ψάθινες καρέκλες. Στόλιζε τα σύνορα της επικράτειας του με κοντούς ξύλινους φράχτες, πράσινα βαμμένους και μικρά μακρόστενα παρτεράκια γεμάτα γεράνια, βασιλικούς, ία, μέλισσες και πολλές πάρα πολλές περικοκλάδες. Αυτές καθώς αναρριχούνταν σκέπαζαν τους φράχτες με τα πολύχρωμα χωνάκια τους κι έκαναν ντεκόρ.

Αφίσα από τα ¨σύγχρονα Σαλάτσια¨ που διοργάνωσαν οι Καστροπολίτες το 2016.

– Όσο για την περιποίηση, φθηνή κι αυτή σαν την παράγκα και την επίπλωση της. Το γαραφάκι με τους μεζέδες του ήταν η καθιερωμένη σπεσιαλιτέ. Το γαραφάκι, ιδιόμορφο μεσάτο μπουκαλάκι με τσίπουρο ή ούζο και το ποτηράκι ψηλό με χοντρό πάτο.

– “Ένα γαραφάκι”, ξεφώνιζε το γκαρσόνι κι έφθανε μαζί με το μεζέ που ‘ταν μέσα στο λογαριασμό (Η ρετσίνα ήταν άγνωστη και το κρασί δεν πολυξοδευόταν). Απαραίτητη η γαρνιτούρα του μεζέ τ’ ονομαστό τζατζίκι. Τζατζίκι με μαρούλι την άνοιξη, τζατζίκι με αγγούρι το καλοκαίρι. Και το ‘να και τ’ άλλο ήταν το σαλατικό της εποχής. Έτσι βγήκε και τ’ όνομα “Σαλάτσια”.

– Δίπλα στ καφενεία, οι λαχανόκηποι, οι περίφημοι “ζαβζά – μπαχτσέδες”. Από την παραγωγή κατ’ ευθείαν στην κατανάλωση. Αγνά κι ευλογημένα προϊόντα χωρίς λιπάσματα, έβγαιναν και τρωγόντουσαν μόνο στην εποχή τους. Μοσχομύριζε τ’ αγγουράκι δροσερό, τρυφερό και νόστιμο. Ένιωθες την ευωδιά του λαχανικού από μακριά κι ορεγώσουν. Τώρα όλο το χρόνο το βρίσκεις, σωστό ξυλάγγουρο, μα που εκείνη η γεύση. Έμεινε κι αυτό ανάμεσα στ’ άλλα.

Τα ¨σύγχρονα Σαλάτσια¨ που διοργάνωσαν οι Καστροπολίτες το 2016.

– Πέραση μεγάλη είχαν κι ήταν ονομαστά τα “Πέρα Σαλάτσια”. Το πέρασμα γινότανε από το παλιό πέτρινο γεφύρι μα η χαρά κι ευτυχία του κόσμου ήταν με τη βάρκα. Μακρόστενη πλάβα με γονδολιέρη τον “κατσίβελο”. Η κίνηση γινότανε με το μακρύ κοντάρι και το εισιτήρια από μισή ως μια δραχμή το κεφάλι. Πολύχρωμα φορτία κυλούσαν απαλά στα καταπράσινα νερά του ποταμού κι έδιναν ζωή και κέφι καθώς αντάμωναν στο πέρασμα τους.

Τα ¨σύγχρονα Σαλάτσια¨ που διοργάνωσαν οι Καστροπολίτες το 2016.

– Η σεζόν άρχιζε από το Πάσχα, μα κορυφωνόταν με την Πρωτομαγιά. Τότε ήταν το μεγάλο πανηγύρι, γιατί χώρια απ’ τα καφενεδάκια γέμιζαν οι ακροποταμιές κόσμο και κοσμάκη. Η λατέρνα, το φωνόγραφο κι ανάμεσα τους οι κούνιες ήταν οι μόνιμες διασκεδάσεις. Τα χονδρά κλωνάρια φιλοξενούσαν τις κούνιες, όπου το ‘χαν έθιμο, μικροί – μεγάλοι, να κουνηθούν για το καλό του χρόνου.

– Ακόμη χαρακτηριστικό της εποχής το “λαντόνι” με τα διπλά άλογα, και τις κυρίες με τα ομπρελίνα και τους κυρίου με τα ψαθάκια. Ο παναμάς μόλις άρχιζε να φοριέται. Από το Μάη και ύστερα τα σημερνά “garden party” μεσουρανούσαν Κυριακές και γιορτές. Ακόμη και κοινωνικές και επαγγελματικές εκδηλώσεις γινότανε σ’ αυτά. Εσνάφια, Σύλλογοι και Σχολεία το ‘χαν καύχημα να διασκεδάζουν σε κάποιο Σαλάτσι, να χορέψουν, να βγάλουν φωτογραφίες αναμνηστικές, πράγμα που ‘δινε στην μικρή μας κοινωνία ποικιλία, κίνηση και ζωή. Άλλη μια εικόνα που χάθηκε για πάντα. Το περιβάλλον καταστράφηκε και οι ακροποταμιές ερήμωσαν.

ΒΙΝΤΕΟ ΤΑ ΣΑΛΑΤΣΙΑ ΤΟΥ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΣΑΛΑΤΣΙΑ

Copyright © 2016 https://kastropolites.com/. All Rights Reserved