ΓΗΤΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΦΥΛΑΚΤΑ ΣΕ ΧΩΡΙΑ ΤΟΥ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ

Facebooktwitter

ΓΗΤΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΦΥΛΑΚΤΑ ΣΕ ΧΩΡΙΑ ΤΟΥ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ

ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΤΙΑΣΜΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΡΡΩΣΤΙΕΣ ΣΤΑ ΤΕΛΗ ΤΟΥ 19ου ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 20ου ΑΙΩΝΑ

Από το κείμενο του Αρχιμανδρίτη Νικόλαου Βαφείδη (*) που δημοσιεύθηκε το 1940 στα «ΘΡΑΚΙΚΑ» (Τόμος 13ος) με τον τίτλο «Μερικαί Συνήθειαι Διδυμοτείχου».

Σύγχρονη απόδοση: Ευάγγελος Σ. Σοβαράς (Καστροπολίτης)

Στα χωρία, κατά τις γιορτές και πανηγύρεις των ναών γλεντούν και τελούν ορισμένα έθιμα, τελετές, τραγούδια και χορούς. Ο Μητροπολίτης Διδυμοτείχου Φιλάρετος (1899 – 1928) είχε απαγορεύσει στους ιερείς καθ’ όλη την επαρχία να παρευρίσκονται σε ζωοθυσίες (κουρμπάνια) και να ευλογούν τα θυσιαζόμενα ζώα, αλλ’ εις μάτην, διότι ως επί το πλείστον εξακολουθούν τα παλαιά έθιμα.

Με την αιτία ότι πρόκειται περί ασθενών ζώων, αναγιγνώσκονται σε αυτά από τους ιερείς, οι ευχές του Αγίου Μοδέστου, ο οποίος θεωρείται και προστάτης των ζώων.

Σε κάποια χωριά, επικρατεί η εξής συνήθεια: Κατά την εορτή του Αγίου Μοδέστου, στις 18 Δεκεμβρίου, τελείται στο ναό, λειτουργία, αρτοκλασία και αγιασμός, όπου όλοι οι χωρικοί είναι παρόντες. Μετά την απόλυση της εκκλησίας, ραντίζουν με αγιασμό τους στάβλους τους, όπου κρατούν τα ζώα τους περιορισμένα μέχρι την ώρα εκείνη και τότε μόνον τα αφήνουν ελεύθερα να πάνε για βοσκή.

Άλλη συνήθεια παλιά είναι να κρεμούν φυλακτά στα ζώα, όχι μόνο για να προλάβουν απλώς το λεγόμενον «μάτιασμα», αλλά και για τις ασθένειες.

Στην εποχή του Μητροπολίτη Μεθοδίου (1893-96) στο χωριό Κουλελί-Βουργκάζ, (Πύθιο), υπήρχε Τούρκος χότζας, εξορκιστής, που διάβαζε ευχές στα ασθενούντα ζώα των Τούρκων και των δικών μας χωρικών και έκανε «νουσκάδες», περίαπτα ή φυλακτά, τα οποία κρεμούσε στο λαιμό των ζώων για θεραπεία ή αποτροπή των ασθενειών.

Νουσκάδες (φυλακτά)

Στο παρακείμενο χωριό Πετράδες, που ονομαζόταν άλλοτε από τους Τούρκους «Ταστζή-Αρναούτ-κιοϊ» (δηλαδή χωριό των Πετράδων Αρβανίτηδων), ο εφημέριος του ναού ήταν την εποχή εκείνη ο ιερέας Παπαζήσης. Αυτός θέλοντας να αποτρέψει τους χριστιανούς να καταφεύγουν στον χότζα, αλλά προς τούτο για να ωφεληθεί και ο ίδιος, έγινε και αυτός εξορκιστής των ζώων και έκανε χριστιανικά φυλακτά. «Διάβαζε» λοιπόν τα ασθενούντα ζώα, χάραζε το σημείο του σταυρού σε ένα κομμάτι χαρτί και έγραφε γύρω του τη φράση «Εν ονόματι της Αγίας Τριάδος, του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος κτλ.». Δίπλωνε κατόπιν το χαρτί πολλές φορές και το έβαζε μέσα σε ένα κομμάτι υφάσματος ή δέρματος και το έραβε. Έτσι γινόταν ο χριστιανικός, τρόπον τινά «νουσκάς».

Φυλαχτό

Κατήγγειλαν τότε τον ιερέα στον Μητροπολίτη Μεθόδιο, αλλά ο Παπαζήσης αφού απολογήθηκε και συγχωρέθηκε, εξακολούθησε το έργο του. Τα ίδια και παρόμοια γίνονταν και γίνονται ακόμη και για τα ζώα και για τους ανθρώπους, και αλλού, όχι μόνο στα χωριά, αλλά και στις πόλεις, μικρές και μεγάλες.

(*) Σημείωση: Ο Αρχιμανδρίτης Νικόλαος Βαφείδης συγκέντρωσε και διέσωσε σημαντικά στοιχεία που αφορούν στην ιστορία και στις παραδόσεις των κατοίκων του Διδυμοτείχου και της γύρω περιοχής. Το αρχικό κείμενο είναι σε γλώσσα καθαρεύουσα, αρκετά όμως βατή και με λαϊκά στοιχεία. Επιχειρήθηκε η σύγχρονη απόδοση του κειμένου δίχως να επηρεάσει ή να αλλάξει καμία έννοια του αρχικού. Ορισμένες επεξηγήσεις τέθηκαν εντός παρενθέσεως, για την υποβοήθηση του αναγνώστη.

Facebooktwitter
Facebooktwitter

Copyright © 2016 http://kastropolites.com/. All Rights Reserved

Facebooktwitter