ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΜΙΑΣ ΕΞΕΓΕΡΣΗΣ ΣΤΟ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟ

ΜΙΑ ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΔΥΟ ΒΑΣΙΛΙΚΩΝ ΒΛΑΣΤΩΝ, ΕΝΟΣ ΠΡΙΓΚΙΠΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΚΑΙ ΕΝΟΣ ΓΙΟΥ ΤΟΥ ΟΘΩΜΑΝΟΥ ΣΟΥΛΤΑΝΟΥ, ΠΟΥ ΤΕΡΜΑΤΙΣΤΗΚΕ ΑΔΟΞΑ ΣΤΑ ΤΕΙΧΗ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ. ΠΩΣ ΣΤΑΣΙΑΣΑΝ, ΣΥΜΜΑΧΗΣΑΝ, ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ ΚΑΙ ΤΕΛΙΚΑ ΤΙΜΩΡΗΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΙΔΙΟΥΣ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΤΟΥΣ.

Κείμενο: Ευάγγελος Σ. Σοβαράς (Καστροπολίτης)

Ο Ανδρόνικος Δ΄ Παλαιολόγος

Τα τείχη του Διδυμοτείχου, έγιναν τόπος εκτέλεσης των στασιαστών. Ο Σαβτζή Μπέης ήταν ένας Οθωμανός πρίγκιπας που μαζί με το Βυζαντινό πρίγκιπα Ανδρόνικο Παλαιολόγο οργάνωσαν το 1373 κοινή εξέγερση εναντίον των πατεράδων τους, του Σουλτάνου Μουράτ Α΄ και του αυτοκράτορα Ιωάννη Ε΄ Παλαιολόγου.

Ο Σαβτζή ήταν ο νεότερος από τους τρεις γιους του Μουράτ. Στην οθωμανική παράδοση, όλοι οι πρίγκιπες όφειλαν να διοικήσουν επαρχίες (Σαντζάκια) ως ένα μέρος της εκπαίδευσής τους. Διοικητική περιοχή του Σαβτζή ήταν η Προύσα, η συμπρωτεύουσα της αυτοκρατορίας (πρωτεύουσα σε ευρωπαϊκό έδαφος αρχικά ήταν το Διδυμότειχο και μετά η Αδριανούπολη).

Όταν οι Οθωμανοί Τούρκοι κατέλαβαν την Αδριανούπολη, ο αυτοκράτορας Ιωάννης Ε΄ Παλαιολόγος έκανε έκκληση προς τη Δύση για βοήθεια. Αντ’ αυτού, κρατήθηκε ως οφειλέτης στη Βενετία. Ο πρωτότοκος γιος του και της Ελένης Καντακουζηνής, Ανδρόνικος (αργότερα Ανδρόνικος Δ΄ Παλαιολόγος), που είχε μείνει ως αντιβασιλέας στην Κωνσταντινούπολη, αρνήθηκε να πληρώσει τα λύτρα για τον πατέρα του και ο Ιωάννης αναγκάστηκε να παραδώσει το νησί της Τενέδου στους Βενετούς, για να εξαγοράσει την ελευθερία του. Μετά από αυτό το γεγονός, ο Ιωάννης έθεσε ως διάδοχο του θρόνου το νεώτερο γιο του Μανούηλ (κατόπιν Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγος) και αποδέχθηκε την επικυριαρχία των Οθωμανών το 1373.

Ο Σουλτάνος Μουράτ Α΄

Έτσι, όταν ο Οθωμανός σουλτάνος ζήτησε τις υπηρεσίες του κατά ορισμένων εξεγέρσεων στα οθωμανικά εδάφη, αναχώρησε από την Κωνσταντινούπολη προς βοήθεια. Αυτή την απουσία εκμεταλλεύτηκε ο Ανδρόνικος για να επαναστατήσει. Από την οθωμανική άποψη, ο Σαβτζή, ο οποίος ήταν ο νεότερος από τους τρεις αδελφούς του, είδε ότι υπό τη σκιά των μεγαλύτερων αδελφών του δεν είχε σχεδόν καμία πιθανότητα να ενθρονιστεί στο μέλλον και αντιμετώπιζε πιθανό θάνατο κάτω από την παραδοσιακή πολιτική της αδελφοκτονίας, που εφαρμοζόταν στην οθωμανική διαδοχή. Έτσι και αυτός ήταν έτοιμος να επαναστατήσει, για να κερδίσει τη θέση του διαδόχου.

Ενώ ο πατέρας του ήταν απασχολημένος με την καταστολή των εξεγέρσεων, ο Σαβτζή βρήκε την ευκαιρία να εξεγερθεί. Χρησιμοποιώντας το σουλτανικό θησαυροφυλάκιο, δημιούργησε ένα ικανό στράτευμα. Οι δύο επαναστάτες πρίγκιπες, γνωρίζοντας πολύ καλά ο ένας τα συμφέροντα του άλλου, αποφάσισαν να συνεργαστούν και να ενώσουν τις δυνάμεις τους.

Σαν έμαθαν ο Μουράτ και ο Ιωάννης για την κοινή εξέγερση των γιων τους, επέστρεψαν από τη Μικρά Ασία (Ανατολία). Τα στρατεύματα πατεράδων και γιων συγκρούσθηκαν στο Απικρίδιο (πιθανώς νοτιοδυτικά της Κωνσταντινούπολης), όπου ο Μουράτ έπεισε αρκετούς στρατιώτες του Σαβτζή να αλλάξουν Στρατόπεδο. (Κατά μία άλλη εκδοχή, ο Ανδρόνικος παραδόθηκε στον πατέρα του και αυτός τον εξόρισε στη Λήμνο.) Οι στασιαστές, Έλληνες και Οθωμανοί υπό τον Σαβτζή (κατ’ άλλους και με τους δύο πρίγκιπες) κατέφυγαν στο ισχυρότατο Κάστρο του Διδυμοτείχου. Εκεί κατέφθασε ο Σουλτάνος Μουράτ και πολιόρκησε το Κάστρο. Λόγω του ισχυρού οχυρού και της σθεναρής άμυνας που προέβαλαν οι αμυνόμενοι, δεν κατέστη δυνατή η εκπόρθηση. Έτσι επιχειρήθηκε η καταβολή των στασιαστών με λιμό (μεγάλη πείνα από έλλειψη τροφίμων), καθώς αποκλείστηκαν οι δίοδοι ανεφοδιασμού του Διδυμοτείχου.

Ο Μουράτ κατέλαβε την πόλη στις 29 Σεπτεμβρίου 1373 και οι στασιαστές συνελήφθησαν και τιμωρήθηκαν με θανατική ποινή. Η εκτέλεση της τιμωρίας πραγματοποιήθηκε με γκρέμισμα των στασιαστών, δεμένων ανά δύο ή ανά τρεις, από τα τείχη του Κάστρου Διδυμοτείχου, ενώ ο Μουράτ παρακολουθούσε τη σκηνή της εκτέλεσης καθισμένος δίπλα στον Ερυθροπόταμο, στη βάση του Κάστρου.

Η περιοχή Πενταζώνου με τον πύργο στις όχθες του Ερυθροποτάμου, κάτω από το βράχο του Κάστρου

Σκληρή επίσης ήταν η τιμωρία που επιβλήθηκε και στους δύο πρίγκιπες, αρχηγούς της εξέγερσης. Μετά από μια σύντομη δίκη, ο οργισμένος Μουράτ τύφλωσε τον γιο του Σαβτζή Μπέη. Ωστόσο, αργότερα άλλαξε τη γνώμη του και διέταξε την εκτέλεσή του με αποκεφαλισμό.

Παρά το γεγονός ότι ο σουλτάνος ζήτησε από τον Ιωάννη Ε΄ να τυφλώσει και αυτός το γιο του, ο Ιωάννης ίσως φάνηκε πιο ελεήμων προς τον Ανδρόνικο και η τύφλωση δεν επιβλήθηκε πλήρως (τύφλωσε μόνο το ένα μάτι ή επανήλθε όχι πλήρως μέσα σε δύο χρόνια).

Ο Ανδρόνικος τελικά στέφθηκε αυτοκράτορας ως Ανδρόνικος Δ΄ Παλαιολόγος το 1376. Ενώ το 1379 μετά από συμβιβασμό με τον πατέρα του, του αποδόθηκε ο τίτλος του συναυτοκράτορα και του παραχωρήθηκε περιοχή στη Σηλυβρία της Αν.Θράκης, καθώς και δικαίωμα διαδοχής στο βυζαντινό θρόνο στο γιο του Ιωάννη (Ιωάννης Ζ´ Παλαιολόγος). Πέθανε στις 28 Ιουνίου 1385.

Ο γιος του Σαβτζή, Νταβούτ κατέφυγε στην Ουγγαρία. Το όνομά του αναφέρθηκε το 1411 ως ανεπιτυχή υποψηφίου για τον Οθωμανικό θρόνο και πολύ αργότερα ως συμμάχου του Ιωάννη Ουνιάδη της Ουγγαρίας, στους αγώνες εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Πηγές:

«Διδυμότειχο για άγνωστη πρωτεύουσα», Αθανάσιος Ι.Γουρίδης, 2008

Lord Kinross:The Ottoman Centuries, 2008 – //en.wikipedia.org/wiki/Savci_Bey

Copyright © 2016 https://kastropolites.com/. All Rights Reserved